ပူၼ်ႉလိူဝ် ၽွင်မုၼ်ႈ - ပိုတ်ႇၼႄၸိုဝ်ႈလၢႆလၢႆဢၼ် တႃႇဢၢင်ႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်ၼွၼ်းၼွၵ်ႈႁိူၼ်း
ဝူၼ်ႉတူၺ်း မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸူမ်ၵႂႃႇၼႂ်း ဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်ဢုၼ်ႇ ဢၼ်မီး ၼမ်ႉဢွၵ်ႇ ၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ဢၼ်မီး တႂ်ႈ ၽႃႈႁူမ်ႇလၢဝ်ၼၼ်ႉလႄႈ။ ပဵၼ်တၢင်းသိူဝ်းၸႂ် ဢၼ်မူတ်းသႂ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၵႂႃႇလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈႁၢင်ႈလီ ၽၢႆႇလင်ႁိူၼ်းၼႆႉ ၸွင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ပဵၼ် ဢၢင်ႇၼမ်ႉမႆႈ ႁွင်ႈၼမ်ႉ ၸေႃႇၵျီႇ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်တၢင်ႇဢၼ် တင်းမူတ်းႁိုဝ်။ သင်ဝႃႈ ယၢမ်ႈႁၼ် ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈၵၼ် တႃႇ ဢၢင်ႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်ၼွၼ်း တၢင်းၼွၵ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သုၵ်ႉသၵ်ႉၼႆၸိုင် ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵေႃႉလဵဝ်ၵွႆး။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႊၶူၼ်ႉၶႂႃႉ “ႁွင်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်မီးၼွၵ်ႈႁိူၼ်း” “ႁွင်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်တေႃႉသူင်ႇလႆႈ” ဢမ်ႇၼၼ် “ႁွင်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်ပၼ်ႇႁွပ်ႈ” ၼႆသေ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊၼမ်ၼႃႇ။
လွင်ႈတႄႉမၼ်း ဢမ်ႇမီးၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ ဢၼ်လဵဝ်။ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းဢိင်ၼိူဝ် တီႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယူႇသဝ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ၽႂ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၢင်ႇၼမ်ႉ လႄႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၢၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းၼမ်။ တႃႇတေၸွႆႈထႅမ် ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈ ၼႂ်းပပ်ႉထွၺ်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်မီး ၽွင်မုၼ်ႈ ၼႆႉသေ သိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီး ၶေႃႈမုၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၸႅၵ်ႇၽႄ ၸိုဝ်ႈဢၼ် ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇ ဢၢင်ႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်ၼွၼ်း တၢင်းၼွၵ်ႈ တီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႇၼမ်ႉမႆႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇဢၢင်ႇၼမ်ႉမႆႈ ဢၼ်ယႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၢင်ႇၼမ်ႉဢွၼ်ႇ ဢၼ်ဢဝ်ၼမ်ႉမႆႈ တဵမ်ဝႆႉသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇၸူမ်ၼမ်ႉ တႃႇလိုဝ်ႈသဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႃႇယူတ်းယႃ ၼမ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇပိုၼ်းမၼ်းတႄႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ထူင်မႆႉမူၼ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမိူဝ်ႈ 1960 လႄႈ 1970 ၼၼ်ႉသေ ၵႆႉဢမ်ႇပႃး ၸေႊတိူဝ်ႊ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် မၢႆထိုင် ၶိူင်ႈဢၼ်မီးၼိူဝ်လိၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းၶေႃ ဢၼ်မီး ၸေႊတိူဝ်ႊ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈတင်ႈဝႆႉ တီႈႁွင်ႈလင်ႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈမိူင်း UK ၼၼ်ႉ “hot tub” ၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇလၢတ်ႈၼႄ ၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇတေ ဢမ်ႇလႆႈ သုၵ်ႉသၵ်ႉ တင်း သုၼ်ၵၢင် လွင်ႈယူႇလီ တီႈ Spa ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶေႃႈၵႂၢမ်း “သပႃး” ၼႆႉ မၼ်းလုၵ်ႉမႃးမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇသေ တႄႇမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် ရူဝ်းမႅၼ်း မိူဝ်ႈၵူၼ်းၶဝ် ၵႂႃႇတီႈ ၼမ်ႉႁွင်ႈသၽႃႇဝ တႃႇႁႃၼမ်ႉယူတ်းယႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ “spa” ၼႆႉ ၵႆႉပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ထုၵ်ႇၸႂ် တႃႇ spa ဢၼ်တေႃႉသူင်ႇလႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၢင်ႇၼမ်ႉမႆႈ ဢၼ်တေႃႉသူင်ႇလႆႈ——ဢၼ်ပဵၼ် ၶိူင်ႈဢၼ်မီးႁင်းၶေႃ ဢၼ်မႃးၸွမ်း ၸေႇတၼႃႇ ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ တႃႇဢဝ်လူမ်းလႄႈ ၼမ်ႉ မႃးလေႃးၵၼ် တႃႇယူတ်းယႃ ၼွၼ်း။ ဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈ “spa” ၼႆႉ ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉ မိူင်းယူႊၶေႊၼႆႉ ၵႆႉဝႄႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ “spa” ၼႆႉ ၵႆႉမၢႆထိုင် ႁူင်းႁႅမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း ဢၼ်ႁဵတ်းပၼ် လွင်ႈႁၢင်ႈလီ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉ ၼႂ်းသူၼ်မွၵ်ႇ။
Jacuzzi ၼႆႉ တီႈတႄႉမၼ်း ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၶိူင်ႈမၢႆ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ မဵဝ်းၶူဝ်းၶွင်။ ပီႈၼွင်ႉ Jacuzzi ၶဝ် ၶူင်ဢွၵ်ႇ ၸေႊတီႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်ႉ တႂ်ႈၼမ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း မိူဝ်ႈပီႊ 1950 ၼၼ်ႉသေ ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ် သိုပ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၢင်ႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉ လႄႈ ဢၢင်ႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမႃး ၸိုဝ်ႈၶိူင်ႈမၢႆၼႆႉ ပဵၼ်မႃး ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ “Kleenex” ဢမ်ႇၼၼ် “Hoover” ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁဝ်းၵႆႉႁွင်ႉဝႃႈ ဢၢင်ႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်မီးၸေႊ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၢင်ႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉမႆႈ ဢၼ်မီးၼွၵ်ႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸေႃႇၵျီႇၼႆသေတႃႉ ပေႃးဢဝ်ပၢႆးၸၢင်ႊဝႃႈတႄႉ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လူၺ်ႈ မိၵ်ႈမၢႆၸေႃႇၵျီႇၼၼ်ႉၵွႆး ပဵၼ်ၸေႃႇၵျီႇ ဢၼ်ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ။
ဢၢပ်ႇၼမ်ႉ Whirlpool ၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ၼႂ်းႁွင်ႈ ဢၼ်မီး ၸေႊ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸိုမ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ တဵမ်ထူၼ်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵူႊပွၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၢင်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်မီးၼမ်ႉ ၸႅတ်ႉၼၼ်ႉ မိူၼ်ၵၼ်တႄႉတႄႉ——မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ်ၵၼ်တင်း ဢၢင်ႇၼမ်ႉ ၼႂ်းႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ၵမ်ႈၼမ် မၼ်းႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ် ဢမ်ႇၼၼ် သွင်ၵေႃႉ။ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပိူင်ႈၵၼ်တင်း ဢၢင်ႇၼမ်ႉမႆႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းတဵမ် လႄႈ ႁႂ်ႈမၼ်းမႆႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းသေ ၵႆႉၵႆႉ ၵိၼ်ပၼ် ၵူၼ်း 4 ၵေႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် လိူဝ်ၼၼ်ႉ။
ႁႃ “ႁွင်ႈၼမ်ႉ တၢင်းၼွၵ်ႈ” ဢမ်ႇၼၼ် “ႁွင်ႈၼမ်ႉ ဢၼ်တေႃႉသူင်ႇလႆႈ” ယူႇႁႃႉ? ၶေႃႈၵႂၢမ်း “portable spa” ၼႆႉ မၢႆထိုင် ဢၢင်ႇၼမ်ႉမႆႈ ဢၼ်မီးႁင်းၶေႃ ဢၼ်ၼင်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်လိၼ်သေ ပေႃးလူဝ်ႇၵေႃႈ ၶၢႆႉတီႈယူႇလႆႈ။ ၶိူင်ႈပၼ်တၢင်းမႆႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းမူတ်း ႁဵတ်းဝႆႉ ၼႂ်းၶွပ်ႇၶူင်ႇၼၼ်ႉသေ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢဝ်ႁူးၼမ်ႉ ၼႂ်းသူၼ်မွၵ်ႇ တဵမ်ဝႆႉ ငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်။ ၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁွင်ႈၼမ်ႉ ဢၼ်မီးၼႂ်းလိၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁွင်ႈၼမ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ ၼႂ်းလိၼ် တႃႇသေႇသေ ၵႆႉဢဝ် ၸပ်းဝႆႉ တီႈႁွင်ႈလဵၼ်ႈၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
Swim Spa ၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉ။ မၼ်းပဵၼ် ဢၢင်ႇၼမ်ႉမႆႈ ဢၼ်ယႂ်ႇလိူဝ်သေ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈလဵၼ်ႈၼမ်ႉ တီႈဢၼ် ၶတ်းၶၢၼ်ႉ ၼမ်ႉလႆ ၽွင်းမိူဝ်ႈ တိုၵ်ႉပၼ် ၼမ်ႉယၢင် တႃႇယူတ်းယႃ ႁႂ်ႈၸႂ်လဵၵ်ႉၼၼ်ႉယူႇ။ ပဵၼ်တၢင်းလိူၵ်ႈဢၼ်လီ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈသူင်ၸႂ် လွင်ႈလဵၼ်ႈႁႅင်း ၸိူဝ်းၶႂ်ႈလဵၼ်ႈႁႅင်း လႄႈ လွင်ႈၶိုၼ်းလီ ၼႂ်းယူၼ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႇၼမ်ႉမႆႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉမႆႉၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽိူၼ်ဢၼ်မီးၼႂ်းမၼ်းသေ ဢဝ်မႆႉမႆႈသေ ဢမ်ႇလူဝ်ႇၸႂ်ႉၾႆးၾႃႉသင်။ ၶဝ်ပၼ် လွင်ႈတူဝ်ထူပ်း ဢၼ်မိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ် တင်းသိုင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢၼ်ၵႆႉလႆႈႁၼ် ၼႂ်းႁွင်ႈၶႅၵ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇမီး ၾႆးၾႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈသုတ်း ဢၼ်တေႃႇၼႃႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ဢၢင်ႇၼမ်ႉမႆႈ ဢၼ်ဢဝ်လူမ်းပဝ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၢင်ႇၼမ်ႉမႆႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ၊
တီႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယူႇၼၼ်ႉ မၼ်းမီးလွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈၼိူဝ် ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တီႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ “သပႃး” ၼႆႉ ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈၵၼ်တင်း “ ။ဢၢင်ႇၼမ်ႉမႆႈ,” ၵႆႉပွင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ဢၢင်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်မီး ၸေႈၼွၼ်း ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ တီႈမိူင်း UK ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶဝ် ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈဝႃႈ “ဢၢင်ႇၼမ်ႉမႆႈ” တႃႇႁွင်ႈလင်ၶဝ် ယွၼ်ႉဝႃႈ “spa” ၼႆႉ ၵႆႉပွင်ႇဝႃႈ တီႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵႂႃႇၼွၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ႁဵတ်းၼႃႈတႃ တီႈမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢၢပ်ႇၼမ်ႉၼွၵ်ႈႁိူၼ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်တီႈ ရူဝ်ႇတႅမ်ႇပႃႇရူဝ်ႇဢၼ်ၵႆႉလႆႈဢဝ် ၼမ်ႉမႆႈသၽႃႇဝ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမႆႈၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ၸႂ်သႂ်ႇၼိူဝ် လွင်ႈတူဝ်ထူပ်း လွင်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ၼႂ်းသၽႃႇဝ လိူဝ်သေ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸေႊတီႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။