Beyond the Bubbles: Nyuɔ̱th ciöötni̱ ti̱ ŋuan kɛ kui̱ Bathtub mi̱ la la̱thkɛ raar
Ca̱rɛ jɛ ɛn ɣöö deri̱ wä rɛy pi̱i̱ni̱ ti̱ leth, ti̱ /thiɛl pi̱w ti̱ ŋuan piny kuɛli̱. Ɛ tɛ̈th lɔaac mi thuɔ̱k. Duŋni̱ ɣöö mi̱ wi̱i̱ wä lat ni̱ ca̱p ɛmɛ min te jɔk duëël, deri jɛ cɔl i̱ hot tub, ɛ spa, ɛ jacuzzi, kiɛ ɛ duɔ̱ɔ̱r mi̱ dɔ̱ŋ kɛɛliw? Mi ci ji̱n ɛ met car i̱ ci ca̱ru jiääk kɛ kui̱ rieetni̱ ti̱ ŋuan tin la latkɛ kɛ kui̱ bathtub mi̱ la la̱thkɛ raar, /ciɛ ji̱n kärɔa. Dɔ̱ŋ deri ri̱thääc la̱t kɛ kui̱ “puɔ̱li̱ tin te raar,” “puɔ̱li̱ tin la naŋkɛ,” kiɛ “puɔ̱li̱ tin la yuɔrkɛ piny,” kä riet ɛmɔ derɛ ji̱ moc kɛ buɔ̱m mi̱ di̱i̱t.
Kä min thuɔ̱k ɛ ɣöö thilɛ riet kɛl mi thuɔ̱k. Kä riet in ca lat cuɛ tekä gua̱a̱th in cieŋ kɛ ji̱ thi̱n wi̱i̱muɔ̱ɔ̱n, ram min lät tub, kɛnɛ ta̱a̱ in go̱o̱ri ɣöö biɛ la̱t. Kɛ ɣöö ba ji̱ luäk kɛ ja̱l rɛy bubbly lexicon ɛmɛ kɛnɛ la̱t kökä mi̱ ŋa̱ckɛ, cakɔ ciööt tin ŋa̱ckɛ ɛlɔ̱ŋ kɛ kui̱ bathtubni̱ tin la la̱thkɛ raar piny.
Ɛn ɣöt tub ɛ riet mi̱ lot ni̱ tub mi̱ di̱i̱t kiɛ puɔ̱l mi̱ tɔt mi̱ ci̱ thia̱a̱ŋ kɛ pi̱w ti̱ leth ti̱ laa lät kɛ naath kɛ ɣöö bi̱ naath rɔ̱ moc kɛ pi̱w, bi̱ naath rɔ̱ moc kɛ lɔ̱ɔ̱ŋ, kiɛ bi̱ naath rɔ̱ moc kɛ ɣaydrɔthɛrapi. Ɣi̱thtöri̱kalli̱, ti̱ti̱ cu kɛnɛ ti̱ gul, barɛli̱ jiɛn ti̱ la̱tkɛ rɛy 1960ni̱ kɛnɛ 1970ni̱, ni̱ ciaaŋ thiɛlɛ jetni̱. Ɛn walɛ, ɛn riet in laa ŋa̱ckɛ ɛlɔ̱ŋ lotdɛ ni̱ gua̱a̱th in tä nhial, mi̱ tä kärɔa mi̱ tä kɛ jetni̱ ti̱ deri la̱th rɛy duëëldu. Rɛy UK, "hot tub" ɛ jɛn riet in ŋa̱ckɛ ɛlɔ̱ŋ kɛ kui̱ kä ɣöö ba ŋɔak ti̱ti̱ lat, min la̱tkɛ kɛ ɣöö /ca naath bi̱ lɛ nyuɔɔn kɛ gua̱th tin la̱tkɛ lät thi̱n.
Kä rie̱t “spa” tëkɛ tukdɛ mëë wal, cuɛ tuɔɔk ni̱ wal kä runi̱ ji̱ Röm mëë la naath ɛ wä gua̱thni̱ tin la jiëkɛ pi̱w thi̱n kɛ kui̱ pi̱i̱ni̱ tin gɔw. Rɛy Nɔth Amëri̱ka, cieŋni̱ min, ɛ "i̱thpa" ɛ jɛn ni̱ ciaaŋ ɛ riet mi̱ la nhɔk kɛ kui̱ i̱thpa mi̱ naŋkɛ kiɛ thaak mi̱ leth mi̱ naŋkɛ kärɔa--ɛ yunit mi̱ te kärɔa min bëë kɛ jetni̱ ti̱ bum ti̱ li̱ööm jiɔm kɛnɛ pi̱w kɛ kui̱ therapeutik mathɛj. Cɛ ce̱tkɛ US, gua̱a̱th in la “spa” ɛ ŋa̱ckɛ thi̱n, ɛn UK laa jɛ laa nhɔkɛ ɛn ɣöö bɛ riet ɛmɛ lo̱k, kɛ ɣöö “spa” laa nyoothɛ ni̱ ɣöö ɛ ɣötɛl kiɛ gua̱a̱th mi̱ laa nyuur naath thi̱n mi̱ laa lätkɛ ni̱ lät ti̱ gɔw, /ciɛ kuak tin laa la̱tkɛ rɛy kakä.
Jacuzzi ɛ ciöt mi̱ thuɔ̱k mi̱ caa la̱t, /ciɛɛ mi̱ caa la̱th rɛy kuakni̱. Kä dämani Jacuzzi cukɛ ɣai̱dröthɛrapi̱ jet in nhiam la̱t rɛy pi̱i̱ni̱ rɛy 1950ni̱, kä cu kɔmpanɛdiɛn wä nhiam kɛ la̱t bathtubni̱ ti̱ di̱t kɛnɛ bathtubni̱ ti̱ leth. Kɛ kɔr gua̱th mi̱ bäär, ɛn ciöt ɛmɔ cuɛɛ ben ɛ la ciöt mi̱ ŋa̱ckɛ ɛlɔ̱ŋ, ciee kɛɛ "Kleenex" kiɛ "Hoover." Nɛy ti̱ ŋuan laa kɛn ɛ cɔl i̱ ɛni̱ bathtub mi̱ tä kɛ jet kiɛ tub mi̱ tä raar mi̱ tä kɛ lëth mi̱ di̱i̱t i̱ Jacuzzi, duŋdɛ ɣöö kɛ ta̱a̱ in tä kɛ jɛ, ɛ ni̱ tin caa la̱t ɛ Jacuzzi brand kɛn kɛ Jacuzzi tin thuɔ̱ɔ̱k.
Whirlpool bath ɛ riet mi ca tɔ̱w kɛ kui̱ bathtub mi te rɛy duel mi tekɛ jets mi deri jiɛn kä deri nyɔk kɛ thiäŋ kɛ läthdɛ lät. Ɛn jetted tub cäätdɛ ɛlɔ̱ŋ——jɛn matdɛ rɔ kɛ pi̱w tin te rɛy duëëldu kä laa jɛ laa la̱tkɛ kɛ kui̱ raam kɛl kiɛ nɛy da̱ŋ rɛw. Ti̱ti̱ tekɛ dääk kɛ tub mi̱ leth, min ca riali̱kä kɛ ɣöö bɛ cuɔ̱ŋ ɛ la mi̱ ci̱ thia̱a̱ŋ kɛnɛ lëth kɛ gua̱a̱th mi̱ bäär, ni̱ ciaaŋ la mi̱th ɛ naŋkɛ ni̱ nɛy da̱ŋ ŋuaan kiɛ nɛy ti̱ ŋuan.
Gör “spa raar” kiɛ “spa mi naŋ naath”? Kä riet “portable spa” lotdɛ ni̱ ɣöö ɛ gua̱a̱th mi̱ tekɛ pi̱w ti̱ lëthlëëth ti̱ ca la̱th kärɔ̱ ti̱ nyuur nhial wi̱i̱ muɔ̱ɔ̱n kä dëë kɛ gɛr gua̱a̱th mi̱ görkɛ. Kä lëthdɛ kɛɛliw, pi̱li̱tɛciɔn, kɛnɛ jet kɔmpönɛni̱ kɛn cua kɛ la̱t rɛy kabinɛt, kä ji̱n biɛ thiäŋ kɛ thɔ̱l kakä. Ɛn rɛy muɔ̱ɔ̱n i̱thpa, kɛ kui̱c in dɔ̱ŋ, ɛ mi̱ la la̱thkɛ piny ni̱ ciaaŋ mi̱ ca täth rɛy muɔ̱ɔ̱n, ni̱ ciaaŋ la matkɛ jɛ kɛɛl kɛ gua̱a̱th in la lak naath thi̱n.
Ɛn i̱thpa mi̱ la jäl rɛy tɔ̱ɔ̱cä ɛ mi̱ caa la̱t kɛɛ ɣai̱bri̱d. Ɛ ca̱p mi̱ di̱i̱t kä thɔ̱l mi̱ caa riali̱kä kɛ ɣöö bɛ pi̱w ti̱ bum nööŋ, min jak ji̱ kä bi̱ wä rɛy pi̱i̱ni̱ gua̱a̱th in /ci̱ pi̱w bi̱ lɛ wɔ̱ thi̱n kä ŋotdɛ thöpkɛ ji̱ ɣai̱dröthɛrapi̱ jetni̱ kɛ ɣöö bi̱ lɔcdu tɛɛth. Ɛ mi̱ gɔaa ɛlɔ̱ŋ kɛ kui̱ nɛɛni̱ tin nhɔakɛ puɔlä pua̱a̱ny tin görkɛ ɣöö bi̱kɛ puɔ̱nydiɛn jakä gɔaa kä bi̱kɛ puɔ̱nydiɛn jakä gɔaa rɛy yunitdä kɛl.
Hot tubni̱ tin la mac ɛ lät kɛ jiɛn la lätkɛ kɛɛ thɔ̱tɔb mi̱ ca la̱th rɛydɛ min la waŋkɛ jiɛn kɛ ɣöö bi̱ pi̱w kulɛ leth, kä /cɛ mac bi̱ lɛ go̱r. Kɛn ŋunkɛ eco-friendly, rustic ɣɛkpi̱ri̱mɛn mi̱ la jiëkɛ ni̱ ciaaŋ rɛy ɣɔ̱p-grid kabi̱ni̱. Kä guut in dɔ̱ŋ kä i̱thpekti̱ra̱m, inplatɛbɔl ɣöt tubni̱ kɛn kɛ ti̱ thi̱a̱k kökdiɛn, portable i̱thpathni̱ la̱tkɛ kɛ PVC mi̱ bum, cua riali̱kä kɛ ɣöö ba yiath piny kɛnɛ wuɔ̱cdɛ kɛ pɛ̈th kɛ kui̱ läätdä kɛ gua̱a̱th mi̱ tɔt kiɛ thi̱i̱thɔnal.
Gua̱a̱th in cieŋ kɛ ji̱ thi̱n ɛlɔ̱ŋ jɛn no̱o̱ŋɛ min cɔali̱ kuak ti̱ti̱. Kä rööl Amëri̱ka, ɛn riet “ .I̱thpa” ɛ mi̱ la lätkɛ ni̱ ciaaŋ ɛ la mi̱ gɛɛrkɛ kɛɛ “tub mi̱ leth,” ni̱ ciaaŋ la lotdɛ ni̱ tub mi̱ tekɛ jetni̱ ti̱ bum ti̱ la thöpkɛ naath. Kä UK, naath nhɔakɛ ni̱ riet mi̱ cɔali̱ jenerik “tub mi̱ leth” kɛ kui̱ duëli̱kiɛn tin te jɔk, cie “spa” ni̱ ciaaŋ lotdɛ ni̱ gua̱a̱th mi̱ wä ji̱ thi̱n kɛ ɣöö ba ji̱ wä lak kiɛ ba ji̱ wä lak nhiamdu. Kä Japan, gua̱a̱th lak raar ɛ gua̱a̱th mi̱ la lak naath thi̱n rɔtɛmburö, ni̱ ciaaŋ la lethkɛ ɛ näci̱ral lëth i̱thpiriŋni̱, guicɛ ni̱ ŋäc ŋɔaani̱ tin la lak rɛy näci̱ral ni̱ ɣöö bi̱ kɛnɛ mekani̱kal jetni̱.